Türkiye’de Kadın Yoksulluğu ve Yoksunluğu

Resmî istatistiklere göre Türkiye’de kadınlar erkeklerden daha yoksuldur. Bu çalışmada maddi yoksulluk için hane halkı gelirinden memnuniyet, yoksunluk içinse kişinin hayatını yönlendirmedeki özgürlük algısı temel alınarak Türkiye’de kadın yoksulluğunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun için 2003-2012 yılları arası her yıl Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılmış Yaşam Memnuniyeti Anketi’nin (YMA) ve 1990-2011 yılları arasında 6 kez yapılmış dünyada sosyal bilimciler arasında oldukça yaygın olarak kullanılan Dünya Değerler Araştırması’nın (DDA) mikro verisi kullanılmıştır. YMA sonuçlarına göre, kadınlar için yoksulluk 2003- 2012 döneminde net bir şekilde azalmıştır. DDA verilerine göre Türkiye’de kadın yoksulluğunu açıklamak açısından iş hayatı ile ilgili durum değişkenlerinin bir etkisi tespit edilememiştir. Her iki veri seti de eğitim seviyesinin ve eşi ölmüş veya boşanmış olmanın yoksulluğu açıklamada büyük etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Dindarlığın yoksulluğu azaltıcı, yoksunluğu ise arttırıcı bir etkisi olduğu görülmektedir. Çocuk sayısı ile yoksunluğun pozitif ilişkisi de dikkate değerdir. Diğer bütün değişkenler hesaba katıldığı durumda dahi yoksulluk ile yoksunluk arasında güçlü bir ilişki söz konusudur. Kadın yoksulluğunun azaltılmasına yönelik politikalar açısından bu çalışma, kadın istihdamını nicel olarak arttırmaya yönelik politikalardan ziyade kadınların daha iyi işlerde çalışmalarına olanak verecek kaliteli eğitim fırsatlarını arttırıcı politikaların daha verimli olacağına işaret etmektedir. Sonuçlar ayrıca boşanmış veya eşi ölmüş kadınlara yönelik politikaların da kadın yoksulluğunun azaltılmasında etkili olacağına işaret etmektedir.