Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü'ne Göre Yasaklanmış Yapay Zekâ Uygulamaları

1 Ağustos 2024 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü, Birlik değerlerine aykırı olan ve temel hakları ihlal etme potansiyeli bulunan bazı yapay zekâ sistemlerinin piyasaya sürülmesini, hizmete sunulmasını ve kullanımını yasaklamıştır. Bu yasaklar, Tüzük’ün 5’inci maddesinde “subliminal, amaçlı olarak manipülatif veya yanıltıcı teknikler kullanan yapay zekâ sistemleri”, “kırılganlıkları istismar eden yapay zekâ sistemleri”, “sosyal puanlama yapan yapay zekâ sistemleri”, “kişilerin suç işleme riskini değerlendirmeyi veya tahmin etmeyi amaçlayan yapay zekâ sistemleri”, “internetten veya CCTV görüntülerinden rastgele yüz görüntüleri toplamak sureti ile yüz tanıma veri tabanları oluşturan sistemler”, “duygu tanıma sistemleri”, “biyometrik sınıflandırma sistemleri” ve “gerçek zamanlı uzaktan biyometrik tanımlama sistemleri” olmak üzere sekiz kategori altında toplanmıştır. Söz konusu yasakları ihlal eden aktörlere farklı miktarlarda idari para cezası verilmesi öngörülmüştür. Bu çalışmada, Yapay Zekâ Tüzüğü’nün risk temelli yaklaşımı özetlendikten sonra her bir yasaklanmış yapay zekâ sistemi kategorisi ayrıntılı olarak incelenmiştir.