„Lubię chodzić własnymi szlakami” – profil, oczekiwania i zachowania odwiedzających Kampinoski Park Narodowy

Parki narodowe (PN) odgrywają kluczową rolę w ochronie przyrody, zachowaniu bioróżnorodności oraz wspieraniu zrównoważonego rozwoju, co czyni je integralnym elementem strategii ochrony środowiska zarówno na poziomie globalnym, jak i lokalnym. Kampinoski Park Narodowy (KPN) jest jednym z 23 parków narodowych w Polsce, przyciągającym licznych odwiedzających ze względu na swoje walory przyrodnicze oraz bezpośrednie sąsiedztwo stolicy kraju. Celem niniejszego artykułu jest zbadanie opinii związanych ze sposobem udostępniania walorów przyrodniczych KPN oraz zrozumienie postaw osób, które go odwiedzają. W badaniu szczególną uwagę zwrócono na aspekty związane z poruszaniem się po KPN, w tym na poruszanie się poza oznakowanymi szlakami turystycznymi lub ścieżkami dydaktycznymi. W badaniu zastosowano metodę ankiety internetowej (CAWI), opartą na kwestionariuszu online rozpowszechnionym za pośrednictwem oficjalnej strony internetowej KPN oraz kanałów społecznościowych. Próba badawcza objęła 703 respondentów, zrekrutowanych metodą kuli śnieżnej. Analiza statystyczna wyników pozwoliła na zidentyfikowanie kluczowych wzorców zachowań oraz ich uwarunkowań. Wyniki wskazują, że zdecydowana większość respondentów (97,2%) uważa ochronę przyrody w parkach narodowych za istotną, a 69,1% w pełni rozumie powody wprowadzenia obowiązujących ograniczeń. Jednocześnie 12,1% badanych przyznało, że często schodzi z wyznaczonych szlaków, a 27,6% robi to sporadycznie. Większą skłonność do ignorowania przepisów wykazały osoby, które częściej odwiedzają park, w tym głównie mieszkańcy gmin, na których terenie położony jest KPN. Badanie dostarcza cennych informacji dla zarządców KPN oraz innych obszarów chronionych. Może posłużyć do opracowania skuteczniejszych strategii edukacyjnych i komunikacyjnych mających na celu ograniczenie niepożądanych zachowań turystów.