CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ QUẢN TRỊ SỐ TRONG ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN VÀ ĐÀO TẠO TỪ XA TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOÀI CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM: PHÂN TÍCH HỆ THỐNG, CƠ HỘI CHIẾN LƯỢC VÀ THÁCH THỨC CẤU TRÚC

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tái định hình sâu sắc hệ sinh thái giáo dục đại học toàn cầu, đào tạo trực tuyến và đào tạo từ xa đã trở thành trụ cột chiến lược, đặc biệt tại các trường đại học ngoài công lập với mức độ linh hoạt cao. Tuy nhiên, tại Việt Nam, quá trình này vẫn đối mặt với sự phân mảnh về hệ thống, hạn chế trong năng lực quản trị số và thiếu vắng các khung chính sách tích hợp, các nghiên cứu hiện có vẫn thiếu một cách tiếp cận tích hợp giữa chuyển đổi số và quản trị số dưới góc nhìn hệ thống. Bài báo này nhằm phân tích toàn diện hệ thống chuyển đổi số và thực hành quản trị số trong đào tạo trực tuyến và đào tạo từ xa tại các trường đại học ngoài công lập, thông qua cách tiếp cận hệ thống và định hướng chính sách, đồng thời xác định các cơ hội chiến lược và thách thức cấu trúc trong bối cảnh chuyển đổi số. Dựa trên khung lý thuyết tích hợp giữa TOE (Công nghệ – Tổ chức – Môi trường), lý thuyết quản trị số và lý thuyết thể chế, nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp (Mixed-Methods), kết hợp khảo sát định lượng với 312 giảng viên và nhà quản lý tại 15 trường đại học ngoài công lập, cùng với 28 cuộc phỏng vấn sâu bán cấu trúc, phỏng vấn chuyên gia và nghiên cứu trường hợp điển hình. Dữ liệu được phân tích thông qua mô hình phương trình cấu trúc (SEM) và phân tích chủ đề (Thematic Analysis), dựa trên khung lý thuyết tích hợp giữa TOE (Technology–Organization–Environment) và quản trị số, nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng và cơ chế vận hành của hệ thống. Kết quả nghiên cứu cho thấy: (i) Chuyển đổi số trong đào tạo trực tuyến và đào tạo từ xa còn thiếu tính tích hợp hệ thống và phụ thuộc mạnh vào năng lực tổ chức; (ii) Quản trị số đóng vai trò trung gian then chốt trong việc chuyển hóa năng lực công nghệ thành hiệu quả đào tạo; (iii) Hạ tầng số và năng lực tổ chức có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả đào tạo trực tuyến thông qua vai trò trung gian của quản trị số; (iv) Các cơ hội chiến lược bao gồm mở rộng thị trường đào tạo, cá nhân hóa học tập và quốc tế hóa chương trình và (v) Các rào cản cấu trúc, bao gồm hạn chế về thể chế, khoảng cách số và thiếu hụt nguồn nhân lực số, đang làm suy giảm hiệu quả triển khai. Nghiên cứu đóng góp một khung phân tích hệ thống tích hợp chuyển đổi số – quản trị số trong giáo dục đại học, đồng thời đề xuất một mô hình quản trị số đa tầng nhằm hỗ trợ hoạch định chính sách và chiến lược phát triển bền vững, nhằm thúc đẩy chuyển đổi số bền vững trong giáo dục đại học ngoài công lập tại Việt Nam.