Türkiye Üniversitelerinin Jeomorfoloji Alanındaki Lisansüstü Tezlerinin Bibliyometrik Analizi

Bu çalışmada, Türkiye üniversitelerinin jeomorfoloji alanındaki lisansüstü tezlerinin bibliyometrik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında ilk tez kaydından 2025 yılına kadar olan lisansüstü tezler farklı değişkenler açısından incelenmiş ve analiz edilmiştir. Ayrıca, jeomorfoloji alanındaki lisansüstü tezlerinin çalışma alanları, Web tabanlı Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) olarak tanımlanan Web CBS ortamında internet üzerinden paylaşılmıştır. Böylece araştırmacıların Türkiye’de çalışılmış veya çalışılmamış tez alanlarını düzgün bir şekilde görmeleri sağlanarak, daha fazla istifade etmeleri hedeflenmiştir. Çalışma verileri, tez veri tabanı (YÖKTEZ), kütüphane katalogları, tez arşivleri, disiplin kökenine göre ilgili akademisyenlerin bibliyografik kayıtları, kurum tarihi çalışmaları ve fiziki coğrafya doktoralı ilgili öğretim üyelerinin AVESİS özgeçmiş dosyaları gibi çoklu kaynaklardan derlenmiştir. Araştırma kapsamında Türkiye’deki jeomorfoloji birikimini tüm alt disiplinleriyle yansıtmak amacıyla arama terimleri geniş tutulmuştur. Ancak disipliner odak noktasını korumak ve ilgili terimlerin diğer bilim dallarındaki kullanımlarını ayıklamak için “Konu” filtresi “Coğrafya” olarak seçilmiştir. Çalışma periyodu, 1944-2025 yılları arasında hazırlanmış tüm lisansüstü tezleri kapsayacak şekilde sınırlandırılmıştır. Elde edilen bütün tezler manuel kontrolden geçirilip, düzeltildikten sonra elektronik veri tabanına aktarılıp, değerlendirmeye alınmıştır. Çalışma verileri, tarama modeli ve içerik analizi yaklaşımı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu çalışma, Türkiye üniversitelerinde jeomorfoloji alanında hazırlanmış toplam 624 lisansüstü tezin bibliyometrik analizini sunarak, disiplinin 81 yıllık gelişimi kapsamlı bir şekilde ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçları, jeomorfoloji literatürünün zamansal süreçte istikrarlı bir artış eğilimi sergilediğini ve gelişimsel özelliklerine göre dört temel karakteristik döneme ayrıldığını göstermiştir. Alanın mevcut akademik birikimini ve gelecek potansiyelini çözümleyen bu çalışma; lisansüstü eğitim politikalarının planlanması, akademik üretimin değerlendirilmesi ve disiplinin bilimsel projeksiyonunun belirlenmesi açısından kritik bir referans kaynağı niteliğindedir.