Sosyal Hizmetlerden Toplumsal Meşruiyete: Lübnan Hizbullahı’nın Hegemonya İnşası

Bu çalışma, Antonio Gramsci’nin hegemonya kuramı ile Robert W. Cox’un neo-Gramscian yaklaşımını birlikte kullanarak Hizbullah’ın Lübnan’daki Şii toplumu bağlamında hegemonya inşa süreçlerini açıklamayı amaçlamaktadır. Tarihsel-betimsel ve nitel doküman analizi yöntemiyle kuramsal çerçeve, Lübnan’ın tarihsel arka planı ve Hizbullah’ın ortaya çıkışı ile sosyal hizmet ağları üzerinden uygulanmıştır. Bulgular, hegemonyanın yalnızca zor kapasitesine değil; fikirler, maddi kapasiteler ve kurumların bütünlüğüne dayanan bir “rıza üretimi”yle kurulacağını göstermektedir. Sağlık, eğitim, yeniden imar ve faizsiz mikro kredi gibi alanlarda kurumsallaşma, devlet hizmetlerinin yetersiz kaldığı noktalarda “devlet benzeri” işlevler üstlenmiş ve meşruiyeti güçlendirmiştir. Bu kurumsal yapı, ideolojik söylem, dini kurumlar ve medya-eğitim kanallarıyla eklemlenerek örgütün hegemonya inşasına katkı sağlamıştır. Bu süreç, dışsal kaynaklar ve yerel yardım ağlarıyla maddi dayanak kazanırken, direniş kültürünü kalıcılaştırmaktadır. Elde edilen bulgular, Hizbullah’ın kurumsal kapasite ile ideolojik aygıtları uyumlandırarak Lübnan’daki Şii toplumu üzerinde rıza temelli, sürdürülebilir bir hegemonya oluşturabileceğini ve bu yapının Lübnan siyasetinde kalıcı etki ile bölgesel nüfuz üreteceğini ileri sürmektedir.